Leiderschap is niet hetzelfde als leidinggeven of managen. Leiderschap is anderen inspireren (tot actie) door zelf het voorbeeld te zijn. Een leider heeft een visie, koppelt daaraan principes en waarden en geeft die door aan anderen. Daarbij staan de visie, principes en waarden in het belang van gemeenschappelijke doelen.
Dit wil niet zeggen dat een manager geen goede leider kan zijn, integendeel, er zijn genoeg voorbeelden.

Is leiderschap aangeboren of aangeleerd?
Op basis van evolutionair gevormde kenmerken ( Van Vugt) worden sommige mensen als leider ervaren. Dit zijn vooral externe kenmerken, zoals postuur, stem, mimiek etc. Dit staat echter los van de intrinsieke leiderschapskenmerken. Die worden gevormd door principes, waarden en visie. Je bron van authenticiteit.
Die intrinsieke leiderschapskenmerken zijn te ontwikkelen. Door te reflecteren op jezelf, wie je bent, waar je voor staat, wat je wilt bijdragen, kortom wat je nalatenschap moet zijn. Leiderschap is continu werken aan jezelf, consistent en congruent zijn en daarmee een voorbeeld voor anderen.

Hoe herken je echte leiders?
Echte leiders worden gevolgd op basis van hun “morele autoriteit”. Mensen willen hen volgen omdat ze zich kunnen verenigen met de visie, principes en waarden die de leider uitdraagt. Dit doen ze niet alleen tijdens de nieuwjaarsspeech, maar in alle acties die ze doen. Hoe de omstandigheden ook zijn, is er voorspoed of tegenslag, de visie, principes en waarden wijzigen niet.

Mensen kopen niet wat je maakt, maar waarom je het maakt (Simon Sinek). Dit geldt ook voor de visie van de leider: mensen geloven niet alleen in wat je doet, maar waarom je het doet. Mensen herkennen feilloos of je daarin authentiek bent.

Regelmatig lezen we in de media berichten van "leiders" die vooral geleid hebben om hun eigen doelen te realiseren. Persoonlijke verrijking dus. Chaos achterlatend. Als ze weg zijn stort de zaak in.

De echte leider maakt zichzelf ondergeschikt aan het gemeenschappelijke belang. Dat wil niet zeggen dat de leider zich onbelangrijk maakt. Integendeel, de leider ziet zichzelf als katalysator van groei van de organisatie en de mensen. Je ziet dat, als de leider vertrekt, de organisatie op dezelfde voet door functioneert. Een duurzaam effect dus.

Is er lef voor nodig om een leider te zijn?
Jazeker, want je neemt de verantwoordelijkheid op je, terwijl je de credits aan anderen laat. Zie het als de ouder die voor het kind een sinterklaascadeautje koopt. Hij geniet van de vreugde van het geven, terwijl Sinterklaas het bedankje krijgt.
Er is dus lef nodig om je ego ondergeschikt te maken aan de goede zaak. Successen komen pas later, maar zijn wel blijvend. Kijk maar naar de grote voorbeelden uit de historie: Gandhi, Mandela, Luther King. Hun leiderschap leeft nog voort in de vrijheid die ze hebben gecreëerd.

Niet iedereen hoeft een Gandhi, Mandela of Luther King te zijn uiteraard, maar in je eigen omgeving of bedrijf kun je er voor kiezen om te leven en te werken op basis van duurzame principes en waarden. En daarmee bijdragen aan een gemeenschappelijk resultaat.

Lef is er ook nodig om jezelf kritisch onder de loep te nemen. Jezelf af te vragen of jij wel die leider bent die je zou willen zijn, of je je ego(‘s) wel onder controle hebt. Of je gedisciplineerd genoeg bent om je leiderschapsidealen ook echt invulling te geven.

Hoe kun je je leiderschap ontwikkelen?
Ten eerste door wil te tonen. Je moet bereid zijn jezelf ter discussie te stellen. Gedisciplineerd zijn om door te gaan als je weerstand ontmoet, bij jezelf of je omgeving. Omdat je weet dat je werkt aan een betekenisvolle zaak, waar het resultaat op de langere termijn pas zichtbaar wordt. Dat brengt ons bij het tweede aspect, geduld. Wees consistent in je acties, maar ook mild voor je resultaten. Leiderschap ontwikkelen is niet een knop omzetten, maar gestaag doorgaan en tegenslagen en successen incasseren.
Ten derde: doe het niet alleen. Stel je kwetsbaar op, vraag hulp. Dat zijn belangrijke eigenschappen van een leider. Delen met anderen. Lees alle biografieën van grote leiders en ontdek dat geen van allen het alleen heeft gedaan. Leiders werken aan duurzame relaties, dus spar met vrienden, collega’s of een coach.

Hoe kan ik bijdragen aan jouw succes?
Door opleiding, training en cursussen, literatuurstudie en jarenlange praktijkervaring heb ik mijn visie op leiderschap ontwikkeld en in praktijk gebracht. Ik heb op diverse niveau’s leiding gegeven, zodat ik oprecht kan zeggen: “been there, done that”.
Verder heb ik leiderschapsprogramma’s ontwikkeld en gedoceerd, waar honderden mensen met succes aan hebben deelgenomen. Vele tientallen mensen heb ik persoonlijk mogen begeleiden in hun ontwikkeling.